EU thảo luận giải pháp chung ứng phó giá năng lượng tăng

Các bộ trưởng tài chính của Liên minh Châu Âu đang nỗ lực xây dựng một chiến lược chung nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng giá năng lượng đang leo thang do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Iran. Mục tiêu của nỗ lực này là đảm bảo các biện pháp hỗ trợ được thực hiện hiệu quả cho những đối tượng dễ bị tổn thương, đồng thời thúc đẩy khu vực thoát ly khỏi nhiên liệu hóa thạch mà vẫn kiểm soát được chi phí tài khóa.

Giá dầu và khí đốt đã tăng vọt kể từ khi các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào các mục tiêu tại Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Tình trạng này tạo ra một cú sốc giá tương tự như cuộc khủng hoảng năng lượng mà Châu Âu từng trải qua sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022. Trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hạ tầng như Natural Gas Services Group, Inc. đang thu hút sự chú ý lớn từ các nhà đầu tư và giới hoạch định chính sách.

Ủy ban Châu Âu nhận định rằng sự phối hợp ở cấp độ toàn khối là yếu tố then chốt để ngăn chặn sự phân mảnh thị trường và tận dụng lợi thế quy mô, từ đó giảm bớt nhu cầu can thiệp tổng thể. Tuy nhiên, do chưa xác định được thời gian gián đoạn vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz sẽ kéo dài bao lâu, các chính phủ vẫn đang thận trọng trong việc triển khai các chính sách tốn kém có thể khó thu hồi sau này.

Hiện nay, vị thế của Châu Âu đã được cải thiện đáng kể khi năng lượng tái tạo chiếm 48% cơ cấu năng lượng, tăng từ mức 36% vào năm 2021. Dẫu vậy, khu vực này vẫn còn nhiều điểm yếu khi phần lớn phương tiện vận tải vẫn chạy bằng xăng và gần 20% lượng dầu nhập khẩu đến từ vùng Vịnh, khu vực hiện đang bị phong tỏa hoạt động giao thương.

Để giảm bớt tác động của giá dầu và khí đốt đắt đỏ, Ủy ban Châu Âu đề xuất các chính phủ nên ưu tiên hỗ trợ thu nhập cho các hộ gia đình yếu thế nhất để tránh làm biến dạng tín hiệu giá thị trường. Ngoài ra, các biện pháp khuyến khích tiết kiệm năng lượng như sử dụng phương tiện công cộng, cải tạo nhà ở và nâng cao hiệu suất trong công nghiệp cũng được xem xét. Các quốc gia cũng có thể cân nhắc hạ thuế điện, nhưng cần thận trọng vì điều này có thể làm giảm thu ngân sách trong bối cảnh nợ công cao và tăng trưởng chậm.

Sự phối hợp ở cấp độ EU là điều cần thiết để ngăn chặn sự phân mảnh thị trường và tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô, từ đó giảm bớt nhu cầu can thiệp tổng thể.

Cuối cùng, các chính phủ có thể áp dụng cơ chế giá hai tầng cho điện hoặc khí đốt tự nhiên. Ưu điểm của phương án này là cung cấp sự cứu trợ về giá cho người tiêu dùng và doanh nghiệp yếu thế trong khi vẫn duy trì động lực tiết kiệm năng lượng. Các biện pháp này có thể được tài trợ từ doanh thu của hệ thống giao dịch khí thải carbon hoặc đánh thuế vào lợi nhuận thặng dư của các công ty năng lượng liên quan đến tình trạng giá cao hiện nay.