Triển vọng tăng lãi suất của BOJ mờ nhạt do xung đột Iran

Từng được xem là một khả năng cao, việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tăng lãi suất vào tháng 4 đang trở nên mờ nhạt dần khi hy vọng về việc chấm dứt xung đột tại Trung Đông tan biến, khiến thị trường biến động và làm lu mờ triển vọng của một nền kinh tế vốn đã mong manh. Cuộc xung đột kéo dài cũng làm gia tăng thách thức trong việc truyền thông của ngân hàng trung ương. Sau khi đã chuẩn bị tâm lý cho thị trường về một đợt tăng lãi suất sớm bằng những tuyên bố cứng rắn trong năm nay, BOJ hiện có ít cơ hội hơn để phát đi tín hiệu tạm dừng trước quyết định chính sách tiếp theo.

Cuộc họp của BOJ vào ngày 27-28/4 diễn ra chỉ một tuần sau thời hạn của lệnh ngừng bắn mong manh giữa Hoa Kỳ và Iran, vốn đã thất bại trong việc chấm dứt sự phong tỏa của Iran đối với eo biển Hormuz. Các nhà hoạch định chính sách của BOJ hiện đang bị chia rẽ giữa một bên tập trung vào rủi ro lạm phát gia tăng và một bên muốn chờ xem xung đột sẽ diễn biến ra sao. Một số nguồn tin thân cận cho biết khả năng tăng lãi suất trong tháng 4 có thể đã giảm bớt do rủi ro xung đột gây ra thiệt hại kinh tế mạnh hơn dự kiến.

Thêm vào đó, sự suy yếu dai dẳng của đồng Yên (tỷ giá USD/JPY) tiếp tục là một lập luận mạnh mẽ cho việc thắt chặt chính sách. Những người ủng hộ tăng lãi suất sớm chỉ ra rủi ro giá Dầu thô Brent tăng cao sẽ đẩy giá nhiều loại hàng hóa lên, cộng hưởng với áp lực giá cả sẵn có khi các doanh nghiệp tích cực tăng lương và chuyển chi phí sang người tiêu dùng. Ngược lại, việc trì hoãn có thể khiến đồng Yên tiếp tục giảm giá không mong muốn, đẩy chi phí nhập khẩu và lạm phát diện rộng lên cao.

Phó Thống đốc BOJ Ryozo Himino đã bày tỏ sự thận trọng về tình hình hiện tại:

Nếu xung đột Trung Đông kéo dài và có tác động làm giảm tăng trưởng trong khi đẩy nhanh lạm phát, nó sẽ tạo ra một tình thế tiến thoái lưỡng nan và là vấn đề khó khăn đối với chúng tôi.

Do tính chất khó lường của cuộc xung đột, BOJ có thể gặp khó khăn trong việc đưa ra các gợi ý rõ ràng về quyết định lãi suất, không giống như vài cuộc họp trước đó khi các quan chức đưa ra tín hiệu sớm để tránh gây sốc cho thị trường. Các nhà phân tích cảnh báo rằng thị trường có thể chứng kiến sự biến động mạnh bất kể BOJ có tăng lãi suất hay không trong tháng 4. Naomi Muguruma, chiến lược gia trái phiếu chính tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, nhận định rằng nếu không có thêm gợi ý nào, thị trường sẽ giảm đặt cược vào hành động tháng 4, dẫn đến nguy cơ một đợt tăng lãi suất bất ngờ có thể đẩy lợi suất trái phiếu lên cao.

Thống đốc Kazuo Ueda dự kiến sẽ có bài phát biểu quan trọng vào thứ Hai và một cuộc họp báo sau khi tham dự các hội nghị của IMF và G20 tại Washington. Mặc dù BOJ đã chuẩn bị nền tảng cho việc tăng lãi suất bằng cách nhấn mạnh áp lực giá cả, nhưng động lực này đang bị thách thức bởi sự thay đổi nhanh chóng của tình hình địa chính trị, vốn đang làm xấu đi tâm lý của các doanh nghiệp và hộ gia đình Nhật Bản.

Các thành viên bồ câu trong ngân hàng trung ương lo ngại rằng việc tăng lãi suất giữa lúc bất ổn sâu sắc có thể làm tổn hại đến niềm tin kinh tế. Theo cựu thành viên hội đồng quản trị BOJ Seiji Adachi, dù ngân hàng có thể sẽ tăng lãi suất vào tháng 4, tháng 6 hoặc tháng 7 dựa trên các thông điệp cứng rắn gần đây, nhưng việc đưa ra quyết định ngay trong tháng 4 sẽ là một lựa chọn khó khăn khi tác động kinh tế từ cuộc chiến vẫn chưa thực sự rõ ràng.