S&P 500 giảm hơn 5% từ đỉnh lịch sử do rủi ro năng lượng

Thị trường chứng khoán đang trải qua giai đoạn biến động mạnh nhất trong nhiều tháng qua khi chỉ số S&P 500 giảm hơn 5% so với mức đỉnh lịch sử hồi tháng 1. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 11 năm ngoái chỉ số này chứng kiến mức sụt giảm như vậy, khiến các nhà đầu tư phải đứng trước lựa chọn: liệu đây là cơ hội để mua vào hay là dấu hiệu của một đợt điều chỉnh sâu hơn.

Trong bối cảnh Hoa Kỳ và Israel đang kẹt trong cuộc xung đột ngày càng căng thẳng với Iran mà chưa thấy hồi kết, giá dầu thô leo thang đã làm sống lại nỗi lo về lạm phát, gây áp lực lên cổ phiếu. Vào phiên giao dịch thứ Tư, S&P 500 đã đóng cửa với mức giảm 5,1%.

Thực tế, các đợt sụt giảm 5% không phải là hiện tượng hiếm gặp. Theo phân tích dữ liệu từ LSEG của Reuters, đã có khoảng 60 đợt như vậy kể từ khi chỉ số này ra đời vào năm 1957. Steve Sosnick, chiến lược gia trưởng tại Interactive Brokers, nhận định:

Các nhà đầu tư thường nhìn vào những đợt thoái lui như thế này và cho rằng chúng đã từng xảy ra trước đây và thường sẽ kết thúc tốt đẹp.

Lịch sử cung cấp cả sự an tâm lẫn những lời cảnh báo. Phần lớn các đợt giảm 5% là cơ hội mua tốt và thị trường phục hồi nhanh chóng. Tuy nhiên, một số ít trường hợp có thể trở nên tồi tệ hơn, dẫn đến các đợt điều chỉnh hoặc thậm chí là thị trường gấu. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của cuộc xung đột tại Trung Đông và tác động của cú sốc năng lượng đối với tăng trưởng kinh tế.

Thống kê cho thấy S&P 500 thường ghi nhận mức giảm từ 5% trở lên khoảng 14 tháng một lần. Trong số 60 lần sụt giảm 5%, chỉ có 22 lần chỉ số này tiếp tục giảm sâu đến 10% hoặc hơn. Đáng chú ý, chỉ có 10 lần trong lịch sử chỉ số này tiếp tục rơi tự do để ghi nhận mức giảm 20% hoặc tệ hơn, chính thức bước vào thị trường gấu.

Sam Stovall, chiến lược gia đầu tư trưởng tại CFRA, lưu ý rằng khi thị trường dao động dưới mức đỉnh trong một thời gian dài trước khi giảm điểm, khả năng sụt giảm quá 20% là rất thấp:

Lịch sử cho thấy khi S&P 500 đi ngang dưới mức cao nhất mọi thời đại trong một thời gian dài trước khi thoái lui, bất kỳ đợt sụt giảm nào sau đó thường không vượt quá ngưỡng 20%.

Dữ liệu cũng chỉ ra rằng các đợt giảm 5% thường là thời điểm thuận lợi để gia nhập thị trường. Trong 59 lần trước đó, chỉ có 14 lần chỉ số S&P 500 ở mức thấp hơn sau một tháng, với mức tăng trung bình đạt 2,44%. Con số này vượt xa mức lợi nhuận trung bình hàng tháng thông thường là 1,09%.

Dù vậy, tâm lý hiện tại vẫn khá thận trọng. Steve Sosnick quan sát thấy khách hàng vẫn mua ròng nhưng với cường độ thấp hơn nhiều so với các đợt điều chỉnh trước đó. Sự quyết liệt trong việc "bắt đáy" dường như đã giảm bớt.

Thời gian phục hồi cũng là một yếu tố quan trọng. Nếu thị trường ổn định trước khi giảm quá 10%, việc quay lại mức đỉnh cũ chỉ mất trung bình 37 phiên giao dịch. Tuy nhiên, nếu mức giảm vượt quá 10%, thời gian chờ đợi có thể kéo dài lên tới 448 phiên.

Hiện tại, các chỉ số đo lường biến động thị trường đã tăng lên nhưng vẫn chưa chạm tới mức thường thấy ở đáy thị trường. Jim Carroll, giám đốc danh mục đầu tư tại Ballast Rock Private Wealth, cho rằng:

Các nhà đầu tư dường như đã có sự chuẩn bị và phòng ngừa cho các kịch bản xấu hơn, vì vậy thị trường hiện không ở trong trạng thái hoảng loạn.