Niềm tin kinh doanh Nhật Bản tăng cao trước thềm họp BOJ

Tâm lý kinh doanh tại Nhật Bản đã có sự cải thiện rõ rệt và kỳ vọng lạm phát của các doanh nghiệp gia tăng trong quý đầu năm 2026. Theo kết quả cuộc khảo sát Tankan được công bố vào thứ Tư, những diễn biến này đang tạo điều kiện thuận lợi để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) xem xét việc nâng lãi suất ngay trong tháng 4. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn lo ngại về triển vọng tương lai khi chi phí nhiên liệu tăng cao do cuộc xung đột liên quan đến Iran có nguy cơ làm thu hẹp biên lợi nhuận, gây khó khăn cho các quyết định chính sách của cơ quan quản lý tiền tệ. Mari Iwashita, chiến lược gia lãi suất cấp cao tại Nomura Securities, nhận định về tình hình hiện tại: > Các công ty rõ ràng đang lo lắng về những hệ lụy từ cuộc xung đột, và khi chi phí nhiên liệu tăng mạnh, họ sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tăng giá bán. Bà Iwashita cũng nhấn mạnh rằng kỳ vọng lạm phát đang gia tăng và các rủi ro lạm phát từ báo cáo Tankan có thể thúc đẩy khả năng BOJ nâng lãi suất vào tháng 4. Chỉ số niềm tin của các nhà sản xuất lớn đã tăng lên mức +17 trong tháng 3, vượt dự báo thị trường và đạt mức cao nhất kể từ cuối năm 2021. Sự bùng nổ nhu cầu đối với chip AI và việc giảm bớt những bất ổn trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ đã giúp bù đắp gánh nặng từ chi phí đầu vào và căng thẳng địa chính trị. Trong khi đó, chỉ số niềm tin của các doanh nghiệp phi sản xuất lớn duy trì ở mức +36, cao hơn mức dự báo +33, nhờ lợi nhuận từ việc tăng giá dịch vụ và sự tăng trưởng của ngành du lịch. Theo Marcel Thieliant từ Capital Economics, các doanh nghiệp dường như đang vượt qua được cú sốc năng lượng, điều này sẽ khuyến khích BOJ thắt chặt chính sách tiền tệ. Cuộc khảo sát được tiến hành từ cuối tháng 2 đến cuối tháng 3, bao gồm cả giai đoạn sau khi Israel và Mỹ thực hiện các cuộc tấn công vào Iran. Căng thẳng tại khu vực này đã khiến eo biển Hormuz — nơi vận chuyển 1/5 lượng dầu khí toàn cầu — bị gián đoạn, trực tiếp đẩy giá dầu thô tăng cao. Stefan Angrick, chuyên gia kinh tế tại Moody's Corporation, đưa ra góc nhìn thận trọng về triển vọng kinh tế: > Mặc dù đồng yên yếu và tăng trưởng tiền lương chậm đã giúp duy trì biên lợi nhuận, nhưng lợi nhuận và tâm lý doanh nghiệp cuối cùng sẽ xấu đi do xuất khẩu và nhu cầu trong nước yếu. Về mặt số liệu lạm phát, các doanh nghiệp dự báo mức lạm phát sẽ đạt 2,6% sau một năm, cao hơn mức 2,4% trong kỳ khảo sát trước. Kỳ vọng lạm phát trong dài hạn cho ba năm và năm năm tới cũng đạt mức kỷ lục 2,5%. BOJ đã chấm dứt chương trình kích thích kinh tế kéo dài vào năm 2024 và đưa lãi suất lên mức 0,75% vào tháng 12 vừa qua. Với áp lực từ đồng yên yếu tiếp tục gia tăng, thị trường hiện dự báo có tới 70% khả năng một đợt tăng lãi suất tiếp theo sẽ diễn ra ngay trong tháng 4 này.