IMF cảnh báo EU không nên trợ cấp giá năng lượng quá đà
IMF khuyên châu Âu hạn chế trợ cấp năng lượng để giảm áp lực ngân sách. Các chính phủ nên tập trung hỗ trợ nhóm yếu thế thay vì can thiệp vào giá thị trường.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa đưa ra lời cảnh báo các chính phủ châu Âu không nên bảo hộ quá mức các doanh nghiệp và người tiêu dùng trước tình trạng giá năng lượng tăng cao. Theo IMF, việc trợ giá quá lớn có thể làm sai lệch tín hiệu giá cả, vốn là yếu tố quan trọng để thúc đẩy việc cắt giảm tiêu thụ, đồng thời gây ra gánh nặng tài chính nặng nề cho ngân sách quốc gia.
Sự phụ thuộc lớn vào nguồn dầu mỏ và khí đốt nhập khẩu đã khiến châu Âu dễ bị tổn thương trước tình trạng giá cả leo thang, đặc biệt là kể từ khi eo biển Hormuz – tuyến đường vận tải dầu khí quan trọng toàn cầu – bị đóng cửa. Sự gián đoạn này là hệ quả từ các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran, cũng như các hành động đáp trả của Tehran vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại Trung Đông. Tình hình căng thẳng đã đẩy giá Dầu thô Brent và Khí tự nhiên lên cao, gây áp lực lên nền kinh tế khu vực.
Trong bối cảnh đó, Ủy ban Châu Âu đang xem xét cho phép các quốc gia chi tiêu công nhiều hơn để hỗ trợ doanh nghiệp chi trả hóa đơn nhiên liệu và phân bón. Tuy nhiên, ông Alfred Kammer, Giám đốc Vụ Châu Âu của IMF, nhận định rằng giá cả thị trường giúp giảm nhu cầu và đưa cung cầu trở lại trạng thái cân bằng. Ông chia sẻ với Reuters:
Nhiều biện pháp đang được thảo luận làm yếu đi tín hiệu đó.
IMF khuyến nghị rằng nếu các chính phủ can thiệp, họ nên tập trung vào những hộ gia đình nghèo nhất. Các biện pháp can thiệp trên diện rộng thường có xu hướng mang lại lợi ích cho các hộ gia đình có thu nhập cao, vốn là nhóm tiêu thụ nhiều năng lượng hơn. Thay vào đó, các khoản chuyển khoản trọn gói cho những đối tượng dễ bị tổn thương sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.
Nhìn lại lịch sử, trong cú sốc năng lượng liên quan đến Nga, chi phí tài khóa trung bình tại châu Âu chiếm khoảng 2,5% GDP, nhưng có tới 70% đến 80% các biện pháp hỗ trợ không được nhắm đúng mục tiêu. Ông Kammer lưu ý:
Nếu hỗ trợ được tập trung vào 40% hộ gia đình ở nhóm dưới, chi phí sẽ chỉ tốn khoảng 0,9% GDP.
Cuối cùng, IMF nhấn mạnh mọi biện pháp hỗ trợ cần có thời hạn kết thúc rõ ràng. Việc duy trì các biện pháp tạm thời quá lâu sẽ gây áp lực lên kỷ luật tài khóa, nhất là khi các quốc gia châu Âu đang đối mặt với nhu cầu chi tiêu lớn cho quốc phòng, già hóa dân số và y tế – ước tính chiếm khoảng 5% GDP vào năm 2040. Tuy nhiên, áp lực chính trị là không nhỏ khi người dân châu Âu đã dần quen với việc nhận được sự hỗ trợ từ nhà nước sau đại dịch COVID-19 và các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đó.
