Thành viên BOJ đề xuất lộ trình tăng lãi suất dần dần

Thành viên hội đồng quản trị có quan điểm thắt chặt của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), ông Hajime Takata, vừa đưa ra lời kêu gọi tập trung vào rủi ro lạm phát vượt mục tiêu. Phát biểu tại Kyoto, Nhật Bản vào thứ Năm, ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng lãi suất dần dần để ổn định nền kinh tế.

Ông Takata, người từng đề xuất tăng lãi suất không thành công vào tháng 1, nhắc lại quan điểm rằng quốc gia này đã đạt được mục tiêu lạm phát 2% và nền kinh tế đã hoàn toàn thoát khỏi tình trạng trì trệ kéo dài. Theo ông, các gói kích thích tài khóa và tiền tệ khổng lồ trên toàn thế giới, kết hợp với sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), có thể thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu và gia tăng áp lực lạm phát vốn đang hiện hữu tại địa phương.

Kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn đang tăng cao, và các đợt tăng giá hiện nay có xu hướng tạo ra hiệu ứng vòng thứ hai mạnh mẽ hơn. Ông Takata lưu ý rằng hành vi của doanh nghiệp vẫn tích cực ngay cả sau quyết định tăng lãi suất của BOJ vào tháng 12, do chi phí vay thực tế âm sâu vẫn thúc đẩy hoạt động cho vay trong nhiều lĩnh vực.

Việc tiến hành các đợt tăng lãi suất tiếp theo một cách dần dần là cần thiết, đồng thời phải theo dõi sát sao diễn biến ở nước ngoài và điều kiện tài chính trong nước.

Ông cho rằng cách tiếp cận này sẽ tốt hơn việc tăng lãi suất dựa trên mức lãi suất trung tính giả định — mức không làm nguội cũng không làm nóng nền kinh tế — do những khó khăn trong việc ước tính chính xác mức trung tính này. Trong cuộc họp báo sau bài phát biểu, ông Takata thừa nhận rất khó để xác định tốc độ và mức độ tăng lãi suất của BOJ vì điều đó phụ thuộc phần lớn vào các diễn biến kinh tế trong tương lai.

Về việc liệu tôi có tiếp tục đề xuất tăng lãi suất vào tháng 3 và tháng 4 hay không, đó là điều tôi muốn quyết định dựa trên các diễn biến kinh tế tại thời điểm đó.

Ông Takata được coi là thành viên có quan điểm cứng rắn nhất trong hội đồng quản trị gồm chín người. Ông là một trong hai thành viên đã phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất của ngân hàng trung ương vào tháng 10 năm ngoái. BOJ đã tăng lãi suất chính sách ngắn hạn lên mức cao nhất trong 30 năm là 0,75% vào tháng 12. Tuy nhiên, cơ quan này đã giữ nguyên chính sách trong cuộc họp tháng 1, bác bỏ đề xuất của ông Takata về việc tăng thêm lên mức 1,0%.

Song song với đó, BOJ cũng đã bắt đầu cắt giảm quy mô mua trái phiếu kể từ năm 2024 để giảm bảng cân đối kế toán khổng lồ sau nhiều thập kỷ in tiền mạnh mẽ để tái thiết nền kinh tế. Hội đồng quản trị dự kiến sẽ thực hiện một đợt đánh giá giữa kỳ về kế hoạch cắt giảm mua trái phiếu vào tháng 6 tới. Với tư cách là một cựu chiến lược gia thị trường trái phiếu, ông Takata cho rằng BOJ nên dành thời gian và thận trọng trong việc làm chậm quá trình mua trái phiếu này.

Trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ, điều mong muốn là tránh gây ra biến động thị trường vượt quá đáng kể mức bù rủi ro mà các nhà đầu tư yêu cầu.

Ông cũng cảnh báo BOJ phải lưu tâm đến những thay đổi cấu trúc bất ngờ, chẳng hạn như nhu cầu suy yếu đối với trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn siêu dài, và xem xét kỹ lưỡng các diễn biến thị trường khi thực hiện đánh giá giữa kỳ. Ngân hàng trung ương cần sẵn sàng thực hiện các bước đi cần thiết, bao gồm cả các hoạt động mua trái phiếu khẩn cấp trong những trường hợp ngoại lệ khi thị trường biến động cực độ.