Chuyên gia cảnh báo BOJ về rủi ro từ chiến tranh Iran

Nền kinh tế Nhật Bản có thể phải đối mặt với những cú sốc cung và sự sụt giảm nhu cầu do cuộc chiến tại Iran, một rủi ro mà ngân hàng trung ương có thể đang bỏ qua khi quá tập trung vào áp lực lạm phát. Đây là nhận định của ông Nobuyasu Atago, cựu quan chức ngân hàng trung ương vào hôm thứ Năm. Một loạt các thông tin cứng rắn gần đây từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã khiến thị trường đặt cược khoảng 70% khả năng tăng lãi suất vào tháng 4. Nguyên nhân chính đến từ chi phí dầu mỏ tăng vọt do xung đột Trung Đông và chi phí nhập khẩu tăng cao khi tỷ giá USD/JPY suy yếu, làm gia tăng áp lực lên giá cả. Ông Atago cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt naphtha và các sản phẩm hóa chất khác trong quá trình lọc dầu có thể là rủi ro lớn hơn, gây tổn hại trực tiếp đến nền kinh tế. > Giống như một thảm họa tự nhiên, đối với cuộc khủng hoảng này, người ta cần nghĩ về một sự gián đoạn lớn đối với dòng chảy hàng hóa, thay vì lo lắng về việc giá cả có thể tăng cao đến mức nào. Thị trường đã bị xáo trộn kể từ khi cuộc chiến giữa Hoa Kỳ - Israel và Iran làm đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu khí toàn cầu, đẩy giá Dầu thô Brent lên cao. Hy vọng về một kết thúc nhanh chóng cho cuộc chiến đã mờ dần sau khi Tổng thống Donald Trump cam kết sẽ có các cuộc tấn công quyết liệt hơn, làm trầm trọng thêm thách thức cho các quốc gia phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ Trung Đông. Phần lớn lượng naphtha tiêu thụ được dùng cho ngành hóa dầu, nơi nó được xử lý để tạo ra ethylene và propylene - những thành phần cốt lõi của nhựa, sợi tổng hợp và các sản phẩm khác. Ông Atago cho biết sự thiếu hụt naphtha sẽ ảnh hưởng đến sản lượng nhà máy và thiệt hại đối với nền kinh tế nói chung sẽ gia tăng từ quý này. Trong khi dữ liệu chính phủ cho thấy các nhà sản xuất kỳ vọng sản lượng tăng 3,8% trong tháng 3, ông Atago nhận định sản lượng thực tế có thể sẽ giảm do các ước tính này chưa tính đến tác động của chiến tranh. Bất kỳ hạn chế nào mà chính phủ có thể áp dụng đối với hoạt động kinh tế để kiềm chế tiêu thụ nhiên liệu cũng có thể ảnh hưởng đến nhu cầu trong mùa du lịch cao điểm của Nhật Bản bắt đầu vào tháng 5. Ông Atago dự báo Nhật Bản có thể hứng chịu tình trạng lạm phát đình trệ vào mùa hè này, khi giá cả tăng vọt đồng thời với sự suy thoái kinh tế. Ông cho rằng điều BOJ cần cân nhắc không phải là có nên tăng lãi suất vào tháng 4 hay không, mà là làm thế nào để bơm thanh khoản vào thị trường trong trường hợp nền kinh tế suy sụp. > Trong những thời điểm như thế này, các nhà hoạch định chính sách cần lắng nghe các công ty và người dân tại hiện trường. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc lắng nghe thực tế không phải là thế mạnh của một tổ chức như BOJ, nơi các nhà kinh tế vốn đã quen với việc phân tích các dữ liệu vĩ mô.