Xung đột Iran gây áp lực lên kinh tế và tiền tệ Ai Cập

Cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran đang gây áp lực nặng nề lên nền tài chính vốn đã bấp bênh của Ai Cập. Theo các nhà phân tích và dữ liệu chính thức, chi phí năng lượng tăng cao, xuất khẩu bị cản trở và làn sóng nhà đầu tư nước ngoài tháo chạy khỏi thị trường trái phiếu đang đe dọa sự ổn định của quốc gia 120 triệu dân này. Xung đột nổ ra vào thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với quốc gia đông dân nhất thế giới Ả Rập, nơi vốn đang phải vật lộn với nợ công cao và lạm phát ở mức hai con số sau khi đạt đỉnh 38% vào tháng 9/2023. Chính phủ Ai Cập thường sử dụng các khoản mua trái phiếu ngắn hạn bằng đồng bảng của nhà đầu tư nước ngoài, hay còn gọi là dòng vốn nóng, để bù đắp thâm hụt ngân sách lớn. Số ngoại tệ này cũng giúp thanh toán cho các mặt hàng nhập khẩu quan trọng như khí đốt và Lúa mì. Tuy nhiên, kể từ khi chiến sự bắt đầu vào ngày 28/2, tổng giá trị thoái vốn danh mục đầu tư ước tính đã lên tới khoảng 5 tỷ đến 8 tỷ USD. Dù mức sụt giảm này vẫn còn thấp hơn so với giai đoạn đại dịch năm 2020 hay khi Nga tấn công Ukraine, áp lực đã đẩy tỷ giá đồng bảng Ai Cập từ mức 47 lên hơn 52 bảng đổi 1 USD. > Một cuộc xung đột kéo dài có thể thúc đẩy lạm phát bằng cách tăng chi phí vận chuyển, bảo hiểm và năng lượng, đồng thời có khả năng đẩy tỷ giá đồng bảng vượt mức 55 đổi 1 USD. Nhận định trên của chuyên gia Hany Aboul Fotouh phản ánh mối lo ngại về khả năng hấp thụ cú sốc của nền kinh tế. Dù dự trữ ngoại hối vẫn ở mức lành mạnh khoảng 53 tỷ USD tính đến tháng 2/2026, nhưng rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu nếu xung đột kéo dài. Để trấn an dư luận, Thủ tướng Mostafa Madbouly tuyên bố Ai Cập đang nỗ lực đảm bảo nhu cầu năng lượng nhằm tránh lặp lại tình trạng cắt điện luân phiên như hai năm trước. Bộ trưởng Tài chính Ahmed Kouchouk bổ sung rằng các hợp đồng phòng ngừa rủi ro đã giúp ổn định giá cho hơn một nửa nhu cầu sản phẩm dầu mỏ. Tuy nhiên, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley dự báo hóa đơn nhập khẩu năng lượng của quốc gia này có thể tăng thêm tới 2,4 tỷ USD trong năm tài khóa này. Sự gián đoạn nguồn cung khí đốt và giá năng lượng thế giới leo thang đã buộc chính quyền phải tăng giá nhiên liệu trong nước lần thứ hai trong vòng chưa đầy nửa năm. Hoạt động xuất khẩu cũng bị đình trệ do chi phí vận tải và bảo hiểm tăng vọt. Trong những ngày đầu xung đột, tờ khai xuất khẩu sang Ả Rập Xê-út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã giảm lần lượt 83% và 90%. Các nguồn thu ngoại tệ chủ chốt khác như du lịch, phí quá cảnh kênh đào Suez và kiều hối cũng đối mặt với nguy cơ sụt giảm. Nhà kinh tế Mohamed Fouad cảnh báo về một vòng xoáy thoái vốn và sự thận trọng quá mức của nhà đầu tư đối với các thị trường mới nổi. > Thông thường vùng Vịnh là những người hỗ trợ chính, ngay cả đối với các thỏa thuận với IMF, nhưng giờ đây họ cũng đang gặp rắc rối riêng, vì vậy về mặt kinh tế, tất cả những gì chúng ta có thể làm bây giờ chỉ là kéo dài thêm thời gian.