Các nước đang phát triển lập nền tảng đàm phán nợ chung

Một nhóm các quan chức từ các nền kinh tế đang phát triển đã chính thức ra mắt Diễn đàn các quốc gia đi vay (Borrowers Platform) nhằm tăng cường tiếng nói tập thể trong các cuộc đàm phán nợ quốc tế. Sáng kiến này được hỗ trợ bởi Liên Hợp Quốc và được kỳ vọng sẽ thay đổi căn bản các quan hệ quyền lực trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh tại sự kiện ra mắt rằng diễn đàn là một bước đột phá cần thiết.

"Hôm nay, chúng ta chứng kiến một bước đột phá trong tài chính toàn cầu, một diễn đàn nơi các quốc gia đi vay cùng ngồi lại, học hỏi lẫn nhau và lên tiếng bằng một tiếng nói tập thể."

Ông Guterres cho biết hiện có khoảng 3,4 tỷ người đang sống tại các quốc gia phải chi trả cho dịch vụ nợ nhiều hơn cả ngân sách dành cho y tế hoặc giáo dục. Diễn đàn được coi là một đối trọng với các tổ chức như Câu lạc bộ Paris, nơi các chủ nợ chính thức thường xuyên gặp gỡ để thảo luận về chiến lược đàm phán.

Diễn đàn mới cũng đóng vai trò là một kho lưu trữ kinh nghiệm, giúp các chính phủ mới chuẩn bị kỹ lưỡng hơn khi bước vào bàn đàm phán để tránh thế bị động. Ahmed Kouchouk, Bộ trưởng Tài chính của Ai Cập, khẳng định đây là một bước tiến cụ thể hướng tới việc đưa tiếng nói của các quốc gia đi vay vào trung tâm của đối thoại tài chính toàn cầu.

"Những gì từng là khát vọng lâu đời của các quốc gia đang phát triển giờ đây đã trở thành một bước tiến cụ thể và tập thể."

Sự kiện ra mắt do phía Ai Cập chủ trì đã chính thức mở ra giai đoạn chuyển tiếp cho diễn đàn, thiết lập ban lãnh đạo lâm thời và thông qua chương trình làm việc kéo dài đến tháng 10 năm 2026. Nhóm công tác xây dựng dự thảo quy chế bao gồm Ai Cập, Colombia, Honduras, Maldives, Nepal, Pakistan và Zambia. Trong đó, Pakistan đảm nhận vai trò phó chủ tịch.

Theo khung dự thảo, tư cách thành viên đầy đủ là tự nguyện và giới hạn cho các quốc gia đang phát triển là thành viên Liên Hợp Quốc, là quốc gia đi vay ròng và không thuộc các nhóm chủ nợ. Cơ cấu tổ chức bao gồm Hội đồng quản trị gồm các bộ trưởng tài chính hoặc thống đốc ngân hàng trung ương, cùng một Ủy ban điều hành gồm các quan chức kỹ thuật cấp cao.

Iolanda Fresnillo, quản lý chính sách tại Mạng lưới Châu Âu về Nợ và Phát triển (Eurodad), đánh giá cao sáng kiến này trong việc tái cân bằng sự bất bình đẳng quyền lực trong quản trị kinh tế toàn cầu.

"Sáng kiến quá hạn này là bước đầu tiên hướng tới việc phá vỡ sự thống trị của các chủ nợ đối với việc ra quyết định về các vấn đề nợ có chủ quyền."