Congo và Trung Quốc đẩy mạnh hợp tác khai thác khoáng sản

Cộng hòa Dân chủ Congo và Trung Quốc vừa ký kết một thỏa thuận nhằm thắt chặt hợp tác trong lĩnh vực khai thác khoáng sản. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cường quốc toàn cầu đang cạnh tranh gay gắt để giành ảnh hưởng tại quốc gia sở hữu trữ lượng khoáng sản chiến lược quan trọng này. Congo hiện là nhà sản xuất coban hàng đầu thế giới và nắm giữ trữ lượng lớn đồng, lithium, coltan cùng các kim loại khác cần thiết cho sản xuất pin xe điện. Hiện tại, các doanh nghiệp Trung Quốc, dẫn đầu bởi các tập đoàn khai khoáng lớn như CMOC Group Limited, Zijin Mining Group Company Limited và Zhejiang Huayou Cobalt Co., Ltd, đang chiếm ưu thế trong lĩnh vực khai thác tại đây. Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng là chủ nợ song phương lớn nhất của quốc gia Trung Phi này. Tuy nhiên, Hoa Kỳ và các quốc gia khác đang tìm kiếm nguồn cung khoáng sản phục vụ chuyển đổi năng lượng cũng đang tích cực lôi kéo Kinshasa. Theo tuyên bố từ chính phủ Congo, các mặt hàng xuất khẩu của nước này sang Trung Quốc sẽ được hưởng ưu đãi miễn thuế từ ngày 1 tháng 5, nằm trong khuôn khổ sáng kiến bao trùm 53 quốc gia châu Phi. Thỏa thuận mới thiết lập sự hợp tác về chia sẻ dữ liệu địa chất, bảo hộ đầu tư và thúc đẩy chế biến nguyên liệu thô tại địa phương. Văn bản này cũng bao gồm một cơ chế giám sát để đảm bảo các dự án tuân thủ luật pháp Congo và được thực hiện trong môi trường đầu tư ổn định, minh bạch. Dự án quặng sắt trọng điểm MIFOR ở phía đông bắc Congo sẽ nhận được sự hỗ trợ ưu tiên từ phía Trung Quốc. Chuyên gia Joshua Walker từ Nhóm Nghiên cứu Congo của Đại học NYU nhận định rằng thỏa thuận này rõ ràng là một đòn đáp trả đối với Washington. Trước đó, chính quyền tiền nhiệm của Mỹ đã ký kết quan hệ đối tác chiến lược với Congo vào tháng 12 nhằm thúc đẩy đầu tư từ phương Tây, định hướng lại nguồn cung khoáng sản và giảm bớt sự thống trị của Trung Quốc. > Hoa Kỳ chắc chắn sẽ chú ý đến thỏa thuận mới này. Congo đã chia sẻ danh sách các tài sản ưu tiên với Mỹ, nhưng chính phủ nước này tuyên bố sẽ tìm kiếm các đối tác khác nếu thỏa thuận với Washington không mang lại những dự án cụ thể. Ông Walker lưu ý rằng thỏa thuận của Congo với Mỹ có phạm vi rộng hơn và mang tính ràng buộc, bao gồm cả hỗ trợ an ninh ở miền Đông Congo — nơi Kinshasa đã trải qua cuộc xung đột kéo dài nhiều năm với các nhóm phiến quân do Rwanda hậu thuẫn — để đổi lấy quyền tiếp cận khai thác mỏ. Trong khi Bắc Kinh và Washington cạnh tranh tài nguyên trên toàn cầu, chính phủ Congo đang nỗ lực tận dụng trữ lượng khoáng sản khổng lồ của mình mà không chọn đứng hẳn về bên nào. > Cộng hòa Dân chủ Congo rõ ràng đang cố gắng đặt cược vào cả hai phía.