Trung Quốc là khách hàng mua dầu mỏ lớn nhất của Iran

Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô hàng đầu thế giới, đã trở thành khách hàng chính của Iran trong những năm gần đây. Tuy nhiên, Bắc Kinh hiện đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt và mức giá cao hơn sau khi Hoa Kỳ ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt kéo dài 30 ngày đối với dầu mỏ của Tehran. Ngoài ra, quốc gia này cũng là bên mua dầu lớn nhất từ Venezuela và là nhà nhập khẩu hàng đầu từ Nga, tận dụng các nguồn cung bị phương Tây trừng phạt để tiết kiệm hàng tỷ USD chi phí nhập khẩu. Dữ liệu từ công ty phân tích Kpler cho thấy Trung Quốc hiện mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Trong năm qua, quốc gia này đã mua trung bình 1,38 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran, chiếm khoảng 13,4% tổng lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển. Do các lệnh trừng phạt của Washington nhằm cắt đứt nguồn tài trợ cho chương trình hạt nhân của Tehran, dầu Iran có rất ít người mua trên thị trường quốc tế. Các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, thường được gọi là các "teapots" và tập trung chủ yếu ở tỉnh Sơn Đông, là những khách hàng chính của dầu thô Iran. Những đơn vị này bị thu hút bởi mức chiết khấu cao so với các loại dầu không bị trừng phạt. Trong khi đó, các công ty dầu khí nhà nước lớn của Trung Quốc đã ngừng mua dầu từ Iran kể từ giai đoạn 2018-2019 để tránh các rủi ro pháp lý. Về mặt giá cả, Dầu thô Brent thường được dùng làm mốc so sánh. Dầu thô nhẹ của Iran đã được giao dịch ở mức thấp hơn khoảng 8 đến 10 USD/thùng so với giá dầu Brent kể từ tháng 12. Điều này giúp các nhà lọc dầu Trung Quốc tiết kiệm đáng kể so với việc mua dầu từ Oman. Tuy nhiên, kể từ sau các cuộc tấn công quân sự vào cuối tháng 2, các giao dịch dầu Iran trở nên thưa thớt hơn và mức chiết khấu có xu hướng thu hẹp do sự không chắc chắn về nguồn cung. Để lách các lệnh trừng phạt, dầu Iran nhập khẩu vào Trung Quốc thường được các thương nhân dán nhãn là có nguồn gốc từ các quốc gia khác như Malaysia hoặc Indonesia, vốn là những trung tâm trung chuyển lớn. Thực tế, dữ liệu hải quan chính thức của Trung Quốc đã không ghi nhận bất kỳ lô hàng dầu nào trực tiếp từ Iran kể từ tháng 7 năm 2022. Chính phủ Trung Quốc luôn giữ vững lập trường phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương và khẳng định thương mại với Iran là hợp pháp. Tuy nhiên, áp lực từ chính quyền Washington vẫn tiếp tục gia tăng khi các lệnh trừng phạt mới nhắm vào cả các nhà máy lọc dầu độc lập, gây ra những hạn chế nhất định trong việc thu mua.