Australia và EU ký thỏa thuận thương mại tự do song phương

Australia và Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức ký kết một thỏa thuận thương mại quan trọng vào thứ Ba, đánh dấu kết thúc của quá trình đàm phán kéo dài 8 năm. Thỏa thuận này loại bỏ thuế quan đối với hầu hết hàng hóa từ châu Âu và gần như toàn bộ các mặt hàng khoáng sản thiết yếu xuất khẩu của Australia, nhằm mục tiêu cắt giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc đối với các nguồn tài nguyên chiến lược.

Bên cạnh các lợi ích về thương mại, hai bên cũng đã ký kết một thỏa thuận nhằm tăng cường quan hệ an ninh và quốc phòng. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ đối tác này trong bài phát biểu trước quốc hội Australia.

"EU và Australia có thể cách xa nhau về mặt địa lý nhưng chúng tôi không thể gần gũi hơn về cách nhìn nhận thế giới."

Thỏa thuận mới sẽ loại bỏ hơn 99% thuế quan đối với hàng hóa xuất khẩu từ EU sang Australia, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 1 tỷ euro (1,2 tỷ USD) tiền thuế mỗi năm. Dự kiến, kim ngạch xuất khẩu của EU sang Australia sẽ tăng tới 33% trong thập kỷ tới. Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết thỏa thuận này sẽ đóng góp khoảng 10 tỷ đô la Australia (7 tỷ USD) hàng năm cho nền kinh tế quốc gia. Ông cũng khẳng định việc loại bỏ thuế nhập khẩu đối với khoáng sản thiết yếu sẽ giúp ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khai khoáng như Lynas Rare Earths Ltd và ILC Critical Minerals Ltd.

Việc đa dạng hóa nguồn cung là một phần trong chiến lược đối phó với những biến động từ thị trường quốc tế, đặc biệt là sau khi Hoa Kỳ tăng thuế mạnh dưới thời chính quyền Trump. Bà von der Leyen khẳng định rằng việc hợp tác về khoáng sản thiết yếu là yếu tố then chốt để thành công.

"Chúng ta không thể quá phụ thuộc vào bất kỳ nhà cung cấp nào cho những thành phần quan trọng như vậy, và đó chính là lý do tại sao chúng ta cần nhau."

Thỏa thuận này cũng thể hiện sự can thiệp ngày càng sâu rộng của châu Âu vào khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, tiếp nối các hiệp định thương mại đã ký với Indonesia vào tháng 9 và Ấn Độ vào tháng 1.

Tuy nhiên, thỏa thuận không nhận được sự ủng hộ hoàn toàn từ mọi phía. Các nông dân Australia đã chỉ trích gay gắt vì cho rằng khả năng tiếp cận thị trường nông sản của họ vẫn còn hạn chế. Mặc dù EU đã loại bỏ thuế cho nhiều mặt hàng, nhưng các sản phẩm chủ lực như thịt bò và thịt cừu vẫn phải chịu hạn ngạch xuất khẩu. Cụ thể, EU sẽ mở hai hạn ngạch thuế quan cho thịt bò với tổng khối lượng 30.600 tấn, trong đó chỉ khoảng 55% được miễn thuế.

Về phía Australia, thuế đối với rượu vang, trái cây, rau củ và sô-cô-la từ EU sẽ về mức 0 ngay từ ngày đầu tiên, trong khi thuế đối với phô mai sẽ được xóa bỏ sau ba năm. Một số tên gọi chỉ dẫn địa lý của EU như Pecorino Romano hay Ouzo sẽ được bảo hộ hoàn toàn sau một giai đoạn chuyển đổi ngắn. Ngược lại, Australia đã đồng ý nâng ngưỡng thuế xe sang đối với xe điện từ EU lên 120.000 đô la Australia, giúp khoảng 75% xe điện từ khu vực này được miễn thuế.

Dữ liệu chính thức cho thấy EU là đối tác thương mại hai chiều lớn thứ ba của Australia trong năm 2024 và là điểm đến xuất khẩu lớn thứ sáu. Ngoài ra, khối này cũng là nguồn đầu tư nước ngoài lớn thứ hai của Australia trong cùng năm.