Các ngân hàng trung ương châu Phi dừng cắt giảm lãi suất
Giá dầu tăng do xung đột tại Iran khiến các nước châu Phi dừng nới lỏng tiền tệ. Biến động này đe dọa đà phục hồi kinh tế và gây áp lực lên ngành khai khoáng.
Các nhà hoạch định chính sách tại châu Phi vừa đưa ra cảnh báo rằng sự gia tăng đột ngột của giá dầu do xung đột liên quan đến Iran đang tạo ra những thách thức lớn đối với việc điều hành chính sách tiền tệ. Tình trạng này có nguy cơ làm tê liệt năng suất trong các lĩnh vực kinh tế then chốt như khai khoáng, đồng thời đe dọa tiến trình phục hồi kinh tế đang diễn ra trên khắp châu lục.
Trong những tháng gần đây, các ngân hàng trung ương từ Ghana đến Angola đã thực hiện cắt giảm lãi suất cho vay trong bối cảnh lạm phát hạ nhiệt và tỷ giá hối đoái ổn định nhằm thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, chu kỳ nới lỏng này dường như đã đi đến hồi kết. Ngân hàng Trung ương Uganda nhận định với Reuters:
Những giai đoạn bất ổn gia tăng đã trở thành một đặc điểm xác định của bối cảnh kinh tế toàn cầu, thách thức các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới theo những cách chưa từng có.
Tại Nigeria, quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất khu vực, chính phủ đã bãi bỏ các khoản trợ cấp xăng dầu vào năm 2023. Động thái này diễn ra cùng thời điểm nhà máy lọc dầu quy mô lớn đầu tiên của đất nước thuộc DANGOTE CEMENT PLC bắt đầu đi vào hoạt động. Dù vậy, sự biến động của thị trường năng lượng toàn cầu vẫn đang đẩy giá nhiên liệu, khí đốt và phân bón trong nước lên cao.
Các chuyên gia phân tích dự báo rằng các ngân hàng trung ương lớn khác tại Zambia và Kenya cũng sẽ buộc phải tạm dừng lộ trình giảm lãi suất. Bà Razia Khan, nhà kinh tế trưởng khu vực Trung Đông và châu Phi tại Standard Chartered PLC, nhấn mạnh rằng các nhà quản lý tiền tệ cần phải tính toán đến các tác động gián tiếp của giá dầu cao đối với các chỉ số lạm phát. Đồng thời, tổ chức tài chính JPMorgan Chase & Co. cũng đã điều chỉnh giảm dự báo về quy mô cắt giảm lãi suất tại nhiều quốc gia châu Phi do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng.
Trên thị trường quốc tế, giá dầu Brent Crude Oil đã giao dịch ở mức dưới 100 USD/thùng vào cuối tuần qua, sau khi chạm mốc 120 USD trước đó. Bà Marie Diron, Giám đốc điều hành tại Moody's Corporation, cảnh báo rằng những tác động tiêu cực từ thị trường toàn cầu sẽ làm chậm tốc độ tăng trưởng của mọi quốc gia trong khu vực, không loại trừ các nước xuất khẩu dầu thô.
Trong khi Ethiopia đã phải tăng cường trợ cấp nhiên liệu để giảm bớt gánh nặng cho người tiêu dùng, thì các thị trường lớn như Nam Phi cũng đang theo dõi chặt chẽ các biến động này. Tại Zambia, Bộ trưởng Bộ Mỏ Paul Kabuswe cảnh báo rằng nếu giá nhiên liệu tiếp tục leo thang, năng suất của ngành khai khoáng sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu ngoại tệ của quốc gia.
