สหรัฐฯ ขาดแคลนแร่หายากจากจีนกระทบผลิตเครื่องบินและชิป

ซัพพลายเออร์ในอุตสาหกรรมการบินและอวกาศรวมถึงอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของ สหรัฐอเมริกา กำลังเผชิญกับวิกฤตการขาดแคลนแร่แรร์เอิร์ธ (Rare Earth) ที่ทวีความรุนแรงขึ้น โดยมีรายงานว่าผู้ผลิตบางรายต้องปฏิเสธคำสั่งซื้อจากลูกค้า ท่ามกลางสถานการณ์ที่ตึงเครียดก่อนการพบปะระหว่างประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของ จีน ที่กำลังจะเกิดขึ้น ณ กรุงปักกิ่งในเดือนมีนาคมนี้

ปัญหาการขาดแคลนพุ่งเป้าไปที่แร่ "อิตเทรียม" (Yttrium) และ "สแกนเดียม" (Scandium) ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในเทคโนโลยีป้องกันประเทศ การบิน และชิปประมวลผล แม้ว่ารัฐบาลปักกิ่งจะเริ่มผ่อนปรนการส่งออกแรร์เอิร์ธบางส่วนตั้งแต่เดือนตุลาคมที่ผ่านมา แต่ข้อมูลศุลกากรระบุว่าวัสดุเหล่านี้ยังคงส่งไปถึงสหรัฐฯ ได้น้อยมาก แม้จะมีการตกลงพักรบทางการค้าระหว่างกันก็ตาม

ประเด็นสำคัญอยู่ที่แร่อิตเทรียม ซึ่งใช้ในการเคลือบเครื่องยนต์และกังหันเพื่อป้องกันการหลอมละลายภายใต้อุณหภูมิสูง หากไม่มีสารเคลือบนี้ เครื่องยนต์จะไม่สามารถใช้งานได้ โดยราคาสารดังกล่าวพุ่งสูงขึ้นถึง 60% นับตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน และปัจจุบันมีราคาสูงกว่าปีที่แล้วถึง 69 เท่า ส่งผลให้ผู้ผลิตสารเคลือบผิวบางรายในอเมริกาเหนือต้องระงับการผลิตชั่วคราวและเริ่มปันส่วนวัตถุดิบเพื่อรักษาโควตาให้กับลูกค้ารายใหญ่

"นี่คือประเด็นที่ต้องจับตามองและเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าจีนกำลังใช้แรร์เอิร์ธเป็นเครื่องมือในการต่อรอง" เควิน ไมเคิลส์ กรรมการผู้จัดการของ AeroDynamic Advisory กล่าว

ในส่วนของอุตสาหกรรมการบิน ผู้ผลิตเครื่องยนต์กำลังเผชิญกับความกดดันในการจัดหาอะไหล่ให้กับสายการบิน รวมถึงการเพิ่มกำลังการผลิตของยักษ์ใหญ่ระดับโลกอย่าง บริษัท โบอิ้ง และ แอร์บัส เอสอี อย่างไรก็ตาม บริษัทผู้ผลิตเครื่องยนต์ชั้นนำอย่าง GE Aerospace, อาร์ทีเอ็กซ์ คอร์ปอเรชัน และ ฮันนีเวลล์ อินเตอร์เนชั่นแนล ต่างปฏิเสธที่จะให้ความเห็นในประเด็นนี้

นอกจากอิตเทรียมแล้ว ผู้ผลิตเซมิคอนดักเตอร์ในสหรัฐฯ ยังกำลังขาดแคลนสแกนเดียม ซึ่งส่งผลกระทบต่อการผลิตชิป 5G รุ่นใหม่ โดยสแกนเดียมเป็นส่วนประกอบสำคัญในเซลล์เชื้อเพลิง อลูมิเนียมอัลลอยด์พิเศษสำหรับการบิน และบรรจุภัณฑ์ชิปขั้นสูง ปัจจุบันสหรัฐฯ ไม่มีการผลิตสแกนเดียมภายในประเทศเลย และต้องพึ่งพาการนำเข้าเกือบทั้งหมด ซึ่งนักวิเคราะห์จาก SemiAnalysis ระบุว่าสต็อกวัตถุดิบที่เหลืออยู่อาจรองรับได้เพียงไม่กี่เดือนเท่านั้น

ทำเนียบขาวระบุว่ารัฐบาลภายใต้การนำของทรัมป์มุ่งมั่นที่จะสร้างความมั่นใจว่าธุรกิจในสหรัฐฯ จะสามารถเข้าถึงแร่ธาตุที่สำคัญได้ โดยจะมีการเจรจากับจีนและติดตามการปฏิบัติตามข้อตกลงระหว่างผู้นำทั้งสองประเทศอย่างใกล้ชิด พร้อมทั้งพัฒนาห่วงโซ่อุปทานทางเลือกเพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งผลิตเพียงแหล่งเดียว